Catch Me If You Can
Bắt Tôi Nếu Có Thể

“The true story of a real fake.”

Dựa theo câu chuyện có thật về một "thiên tài" có một không hai, chuyên giả mạo và lừa đảo thành công nhất trong lịch sử nước Mỹ. Đó là Frank William Abagnale, kẻ chỉ trong 3 năm từ 1964 đến 1967 đã giả danh phi công hãng hàng không PanAm bay chùa hơn hai triệu dặm, biến thành bác sĩ trưởng khoa nhi bệnh viện Georgia, rồi trợ lý công tố viên bang Lousiana. Kẻ đã moi 4 triệu dollar bằng chi phiếu giả từ các ngân hàng khắp 50 bang nước Mỹ và 26 quốc gia trên thế giới. Tất cả các "kỳ tích" trên đều được Frank thực hiện thành công khi chưa tròn 19 tuổi!

Năm 1963, gia đình Frank được vinh dự tham gia buổi kết nạp hội viên câu lạc bộ Rotary danh tiếng. Ông Frank bố (Christopher Walken), một thương gia giàu có trở thành hội viên vĩnh viễn thứ 58 của câu lạc bộ thượng lưu nhất New York, bà vợ Paula (Nathalie Baye) và cậu con trai 16 tuổi - Frank con (Leonardo DiCaprio) - cũng có mặt trong buổi lễ trọng đại ấy. Là cựu chiến binh trong Đại chiến thế giới lần 2, trong thời gian đóng quân ở Pháp, bố Frank đã làm rung động trái tim một người thiếu nữ xinh đẹp bởi những điệu nhảy lả lướt rất Mỹ trong một đêm vũ hội.

Ông vẫn thường nhắc lại chiến tích chinh phục người vợ Pháp của mình như một thành công trong cuộc đời. Nhìn bề ngoài gia đình Frank rất hạnh phúc và thành đạt nhưng mấy ai biết được họ mắc nợ như "chúa chổm" và có vấn đề với Sở Thuế.

Trong một nỗ lực vay mượn ngân hàng để cứu vãn sự nguy ngập tài chính và kinh doanh thất bại của mình không thành, Frank bố đành bán nhà trả nợ và luôn tỏ thái độ bất mãn với chính quyền. Họ dọn đến nơi ở mới, thay đổi lối sống thượng lưu trước kia bằng sự tiết giảm chi tiêu và ăn uống tằn tiện. Sóng gió gia đình nổi lên, bà vợ Paula nhanh chóng tìm cho mình một "đối tác" mới giàu sang, danh giá hơn ông chồng lụn bại.

Vợ chồng họ chia tay nhau, Paula "neo thuyền bến khác" còn ông Frank thì ôm mối hận nuối tiếc những ngày tháng xa xưa. Tất cả biến động gia đình đó đổ ập lên đầu cậu thiếu niên đang lớn Frank con. Cậu không hiểu hoặc không muốn hiểu nguyên do làm biến đổi gia đình và cuộc đời cậu. Cậu bất mãn, quyết không chấp nhận số mệnh, cậu nung nấu ý định vùng vẫy bằng mọi giá để cứu mình, cứu gia đình và dành lại những gì đã mất cho ông bố đáng thương...

Chú bé 16 tuổi sẽ làm gì để có thật nhiều tiền ? Trời phú cho Frank một bộ óc trí tuệ, một cặp mắt biết quan sát, một biệt tài ứng biến linh hoạt và đôi bàn tay khéo léo giỏi bắt chước, lại được di truyền từ bố sự láu lỉnh và giảo hoạt hơn người. Như một chú chuột rơi tỏm vào thùng bơ, cậu quậy tung tất cả và Frank không những đã "thoát hiểm" mà còn kiếm được rất nhiều tiền với những trò giả danh lừa đảo ở cái tuổi còn ham đọc truyện tranh!

Lần tập sự, thử sức đầu tiên của Frank là giả mạo làm giảng viên Pháp ngữ ngay chính tại ngôi trường cậu vừa chuyển đến và cậu thành công đến nỗi nhiều tuần sau nhà trường mới phát hiện ra. Sau đó, Frank quyết định "phiêu bạt giang hồ" và hình ảnh những chàng phi công oai vệ, đầy hấp dẫn đập vào mắt cậu.

Chẳng khó khăn gì khi Frank sắm cho mình một bộ "vía" của cánh phi công, rồi những tấm chi phiếu các loại của hãng PanAm được cậu mày mò sáng chế và rải khắp các ngân hàng nước Mỹ đổi mấy tờ giấy lộn lấy hàng chồng dollar.

Tất cả đều "đầu xuôi đuôi lọt" và chẳng mấy ai nghi ngờ những tấm séc của chàng phi công trẻ tuổi. Cái giỏi của Frank là qua mươi câu chuyện vãn, cậu có thể moi được rất nhiều thông tin quan trọng phục vụ cho mục đích của mình, nhất là các bà các cô luôn bị cuốn hút bởi chàng thanh niên trẻ trung, đẹp mã và có một nghề được mọi người ngưỡng mộ nên hồn xiêu phách lạc chẳng tâm trí đâu mà "đề cao cảnh giác".

Các chi phiếu của Frank giống y như thật, ngoài ngân hàng cậu còn dùng nó để mua hàng, trả tiền khách sạn và cả tiền... chơi gái. Một cơ chế nội bộ của PanAm còn tạo điều kiện cho Frank ngao du năm châu bốn bể mà không phải mất một xu tiền vé... Tiền kiếm được Frank ăn chơi thả cửa và mua cả xe Cadillac đắt tiền cho bố.

Dần dà, những chi phiếu giả cũng bị người ta phát hiện, FBI vào cuộc, thanh tra Carl Hanratty (Tom Hanks) của đơn vị chống giả mạo tài chính phụ trách điều tra vụ án. Lần mò theo dấu tên tội phạm, anh và các đồng nghiệp dần dần phát hiện ra tung tích của tay lừa đảo bí ẩn. Điều làm Carl và cả FBI bất ngờ nhất là thủ phạm chỉ là một tên trẻ ranh "miệng còn hôi sữa".

Tại một khách sạn ở Los Angeles, họ đã chạm trán nhau nhưng tay mật thám lão luyện lại thua thằng nhãi con đa mưu túc trí, Frank đào thoát ngay trước mũi Carl mà anh ta chẳng làm gì được. Ngày lễ Giáng sinh, Frank còn gọi điện "chúc mừng" Carl, một sự trêu ngươi chẳng coi ai ra gì...

Khi biết con mình sa vào con đường tội lỗi, Frank bố gặp con để khuyên giải. Frank con quyết định giải nghệ để chuyển sang một kế sách vẹn toàn hơn. Anh ta tìm đến một bệnh viện ở bang Georgia với bằng tốt nghiệp hạng ưu đại học y khoa Harvard với chức danh bác sĩ nhi khoa Frank Conners và tất nhiên liền được nhận vào làm việc. Tại đây Frank làm quen và chinh phục thành công cô y tá Brenda. Chẳng ai biết được thật lòng Frank có yêu Brenda hay không nhưng cô nàng thì mê Frank như điếu đổ. Mật thám Carl lại mò ra nghề nghiệp và địa chỉ mới của Frank nhưng một lần nữa lại chậm chân hơn chàng giả danh láu cá.

Frank theo Brenda về nhà cha mẹ cô Louisiana. Biết bố của Brenda là một luật sư có địa vị trong bang, Frank lại hoán cải mình thành một chàng "đã từng theo học trường luật". Sau khi chinh phục được gia đình người yêu, Frank xin cưới nàng làm vợ và xin được theo bố vợ tương lai hành nghề luật sư. Ông bố Brenda đồng ý với điều kiện anh ta phải thi lấy bằng tại trường luật New Orleans. Frank thi và không biết bằng cách nào đã đậu rồi trở thành trợ lý công tố viên bang Louisiana.

Ngày Frank và Brenda tổ chức hôn lễ cũng là ngày thanh tra Carl ập đến vây bắt. Như một con lươn trơn tuột, Frank lại trườn đi thoát khỏi bàn tay xiết chặt của Carl. Khai thác Brenda, FBI biết được Frank hẹn gặp cô tại sân bay Miami. Một cuộc bao vây phục kích với hàng trăm mật vụ, cảnh sát được tổ chức nhưng "kẻ cắp lại thắng bà già" và chàng Frank tài ba theo chuyến bay xuyên đại dương sang Châu Âu bỏ lại hàng trăm cặp mắt ngơ ngác của những người vây đuổi.

Một cuộc "chinh phục" mới bắt đầu, lần này là khắp thế giới với những chi phiếu tự chế và những ngân hàng có hệ thống quản lí và bảo mật tối ưu là nạn nhân. Vắng bóng anh ta ở nước Mỹ, thám tử Carl "nhớ hình nhớ bóng", ông ta chẳng cam lòng. Như mật thám Giave săn đuổi tên tù khổ sai trong "Những người khốn khổ", Carl quyết tâm bắt bằng được tên tội phạm như một sự thách đố về năng lực làm việc và danh dự bản thân. Nghi ngờ Frank ẩn náu tại quê mẹ ở Pháp, Carl cùng đồng nghiệp lặn lội lên đường...

Bộ phim dựng lại quá trình trượt dài trên con đường phạm pháp của một "tài hoa giả mạo" vô tiền khoáng hậu. Với năng khiếu của mình, Frank có thể giúp ích rất nhiều cho đời, tiếc rằng anh lại đi vào con đường lừa đảo không lối thoát và muốn vươn lên nhanh chóng theo nguyên lý "con chuột trong hũ bơ" của ông bố ranh mãnh. Đó cũng là một lối giáo dục thiển cận, gieo hạt đắng làm sao hái quả ngọt, bài học ma mãnh đầu đời của Frank đều được truyền từ ông bố.

Dù có chê trách việc làm của cậu nhưng ta không khỏi thán phục tài trí hơn người và sự khéo léo của đôi bàn tay vàng từng làm điên đảo cả một hệ thống ngân hàng dày dặn kinh nghiệm và một tổ chức mật vụ lão luyện như FBI. Tất yếu "gieo gió thì gặt bão", sự trừng phạt của pháp luật đối với tội lỗi của Frank là không tránh khỏi. Cũng may người thanh tra mẫn cán nhưng có tình người như Carl cuối cùng cũng tìm cách cứu vớt cậu khỏi vũng bùn tội lỗi. Vì dù sao Frank cũng mới ở tuổi vị thành niên...

Diễn xuất của Leonardo DiCaprio trong vai cậu bé Frank rất đạt, bởi khuôn mặt của anh còn "búng ra sữa". Công nghệ và kỹ thuật của gần 40 năm trước có lẽ dễ giả mạo hơn bây giờ. Nhưng "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", thời nay nếu có một tay như Frank chắc hậu quả sẽ ghê gớm hơn nhiều, bởi với với sự phát triển của tin học và kỹ thuật số, tội phạm có thể ngồi một chỗ để moi hàng chục triệu dollar chứ chẳng phải chầu chực lừa vài trăm đồng lẻ tại ngân hàng như Frank đã làm...